Əsas menyu
Bölmələr
Ölkə Xəbərləri [70]
Dünya Xəbərləri [184]
İSLAM MƏQALƏLƏRİ [566]
Çox oxunan xəbərlər
[14.06.2013][İSLAM MƏQALƏLƏRİ]
ZARAFAT, YOXSA YALAN? (18454 dəfə baxılıb)
[19.02.2009][Dünya Xəbərləri]
Məşhədidə siyğə (15435 dəfə baxılıb)
[01.01.2009][İSLAM MƏQALƏLƏRİ]
Necə Hidayət oldum? - Şiyədən Sələfiyə yol 1 !! (12468 dəfə baxılıb)
[15.03.2009][İSLAM MƏQALƏLƏRİ]
"Ləə iləhə İlləllah"ın şərtləri (8604 dəfə baxılıb)
[04.04.2009][İSLAM MƏQALƏLƏRİ]
Şiələrin Mehdi haqqında fikirləri (8585 dəfə baxılıb)
Bidət əhli
[Albom: Bidət]
Namazı belə qıl
Namazı Belə Qıl
Mini-çat
Forumun aktiv mövzuları
  • SUAL-CAVAB (274)
  • HƏDİSLƏR (96)
  • rafizilerin murdar fetvalari (90)
  • HƏDİSLƏR (77)
  • Axirət Dünyası (66)
  • Forumun fəal üzvləri
  • Muslimah_92
    Forum yazıları: (522)
  • Terane
    Forum yazıları: (384)
  • XEDICE73
    Forum yazıları: (280)
  • Selef
    Forum yazıları: (257)
  • medine
    Forum yazıları: (201)
  • Qan yaddaşı
     Xocavənd-17.02.1992 

     Xocalı-26.02.1992

     Şuşa-08.05.1992

     Laçın-17.05.1992

     Kəlbəcər-06.04.1993

     Ağdərə-17.06.1993

     Ağdam-23.07.1993

     Cebrayıl-18.08.1993

     Füzuli-23.08.1993

     Qubadlı-31.08.1993

     Zəngilan-25.10.1993
    Mozilla Firefox 3
    Saytı gözəl görmək üçün yüklə
    Ana Səhifə » 2009 » Aprel » 13 » Tevhidin Növləri
    Tevhidin Növləri
    04:19
    Tevhidin Növləri

    Tevhid iki növdür:
    1. Bacarıq (tanıma) və isbat mənasında tövhid:
    Bu,Allahın (c. c.) Rəb olması, ad və sifətləri mövzusundakı tövhididir.
    2. Tələb və qəsd mənasında tövhid:
    Bu da Allahın (c. c.) ilah olması və qulluğun ONA xas olması mənasındakı tövhiddir.
    Allame İbni Kəyyım (r. h.) belə deyər:
    "Rəsulların dəvətinin əsasını meydana gətirən Allahın (c. c.) kitablarıyla qullarına açıqladığı tövhid ikiyə ayrılar:
    Biri bacarıq (tanıma) və isbat nöqtəsindəki tövhid, digəri də tələb və qəsd mənasındakı tövhiddir.
    1. Bacarıq və isbat mövzusundakı tövhid; Uca Rəbbin varlığının həqiqətinin, sifətlərinin, hərəkətlərinin, adlarının, kitablarının və dilədiyi kəslərlə danışmasının isbatını əhatə edər. Eyni zamanda bütün qəza, qədər və hikmətlərinin bilinməsi, tanınması, varlığının qəbulunu da ehtiva edər. Bu mövzuda Quranda olduqca dəqiq şərhlər mövcuddur. Necə ki bunlar Hədid, də-Ha, Səcdə və Al-i İmran surələrinin başında, Həşr Surəsinin sonunda və İxlas Surəsinin hamısında, ayrıca daha bir çox surədə görmək mümkündür.
    2. Tələb və qəsd nöqtəsindəki tövhid; ki bu, ilah meydana gəl və qulluq mənasındakı tövhiddir. Kafirun Surəsinin hamısı bu tövhidlə əlaqədardır.
    Ayrıca:
    "Də ki: 'Ey kitab əhli! Sizinlə bizim aramızda müştərək bir sözə gəlin: Tək Allaha qulluq edək, ONA heç bir şeyi bərabər koşmayalım,Allahı buraxıb bir-birimizi rəb əldə etməyək.' Əgər üz çevirsələr, 'Şahid olun ki biz müsəlmanıq!' dəyin." (Ali İmran: 3/64)
    Ayəni, Səcdə Surəsinin başı və sonu, Mömin Surəsinin az qala hamısı tövhidin bu növünü əhatə edər və buna dəvət edər.
    Kur'an'ın Ehtiva etdiyi Mövzular
    Kur'an uca Allahın (c. c.) gözəl adlarından, hərəkətlərindən və sözlərindən xəbər verər ki, buna "Elmə və xəbərə söykənən tövhid" deyilir.
    Bir tək Allaha (c. c.) ibadətə çağırar, Allahdan (c. c.) başqa ibadət edilən bütün şeyləri tərk etməyi əmr edər. Buna da "İstəyə bağlı və seçim edilə bilər tövhid" deyilir.
    Ya da əmr və qadağan edər ehtiva edər və Allaha (c. c.) itaəti lazımlı edər. Bunlar da tövhidin gərəkləri və onu kamala çatdıran şeylərdir.
    Ayrıca tövhid əhlinə ikramdan, dünyada başlarına gələcək hadisələrdən, axirətdəki ikramdan xəbər verər. Bu tövhidin mükafatıdır və ya müşriklərlə əlaqədar şeylərdən, dünyada bunlara qarşı yapılacaklardan, axirətdə özlərini necə bir əzabın gözlədiyindən xəbər verər. Bu da tövhid dairəsinin xaricinə çıxanların görəcəyi cəzadır.
    Quran başdan sona tövhid, tövhidin gərəkləri, tövhidi yaşayanların mükafatları ilə dopdolu olduğu kimi şirk və müşriklərlə əlaqədar mövzular, bunların axirətdəki cəzalarıyla əlaqədar hökmlərlə də doludur.
    Tevhidin Əhatəsi
    Şeyhülislam İbni Teymiyye (r. h.) deyər ki:
    "Rəsulların gətirib xəbər verdikləri tövhid, Allah (c.c.)ın ilahlığını isbat edər. O təkdir.
    Tövhid; ONun tək olduğuna, özündən başqa ibadətə layiq ilah olmadığına şahidlik etməkdir.
    Yalnız ONA qulluq edilər. Tək ONA təvəkküldə tapılılar. ONdan başqası vəli əldə edilməz, tək ONun razılığı üçün düşmənlik göstərilər. Bütün əməllər yalnız ONun üçün edilər.
    İşdə bu, Allah (c.c.)ın öz şəxsi üçün xəbər verdiyi ad və sifətlərin isbatıdır.
    Allah (c. c.) belə buyurur:
    "İlahınız tək ilahdır. ONdan başqa ibadətə layiq ilah yoxdur. Rəhmandır, Rəhmdir." (Bəqərə: 2/163)
    "... İki ilah əldə etməyin! O ancaq tək ilahdır. O halda tək məndən qorxun." (Nəhl: 16/51)
    "Hər kim Allah ilə birlikdə başqa bir ilaha qulluq etsə, -ki bunun üçün heç bir dəlil yoxdur- o kimsənin hesabı ancaq Rəbbinin qatındadır. Kafirlər qətiliklə qurtuluşa çata bilməzlər." (Mu'minun: 23/117)
    "Səndən əvvəl göndərdiyimiz elçilərimizə soruş! Rəhmandan başqa qulluq ediləcək ilahlar etmişikmi?" (Zuxruf: 43/45)
    Allah (c. c), göndərdiyi bütün nəbilərin, insanları bərabər və ortağı olmayan tək Allaha (c. c.) qulluq etməyə dəvət etdiklərini bildirir.
    Allah (c. c.) belə buyurur:
    "İbrahim və onunla birlikdə olanlarda sizin üçün gözəl bir nümunə vardır. Onlar qövmlərinə demişlər idi ki: "Biz sizdən və sizin Allahdan başqa tapındıqlarınızdan uzağıq. Sizi təkfir etdik. Bir tək Allaha iman etmənizə qədər, sizinlə bizim aramızda davamlı bir düşmənlik və hirs meydana çıxmışdır." (Mumtəhinə: 60/4)
    Müşriklərdən xəbər verərkən də belə buyurur:
    "Çünki onlara: 'Allahdan başqa ibadətə layiq ilah yoxdur' deyildiyi zaman böyüklük göstərərlər: 'Dəli bir şair üçün ilahlarımızımı buraxacağıq?' deyərdilər." (Saffat: 37/35-36)
    Qurani Kərimdə buna bənzər daha bir çox ayə vardır.
    Arap Müşriklərinin Allah Anlayışı
    Bilindiği kimi Ərəb müşrikləri hər şeyi yaradanın Allah (c. c.) olduğunu qəbul etmələrinə baxmayaraq müşrik idilər.
    Allah (c. c.) belə buyurur:
    "Onları çoxu, ortaq qaçmadan Allaha iman etməzlər." (Yusuf: 12/106)
    Bu barədə sələfdən bəziləri belə demişlər:
    "Onlara "Göyləri və yeri kim yaratdı?" deyə soruşsan "Allah" deyərlər. Lakin yenə də Allahdan (c. c.) başqasına ibadət edərlər." (İbni Kəsr bunu İbni Abbas, Mücahid, Ata və İkrimedən rəvayət etmişdir)
    Allah (c. c.) belə buyurur:
    "Də ki: 'Əgər bilirsinizsə (söyləyin baxaq). Yer üzü və onda tapılanlar kimə aiddir?' 'Allaha aiddir' deyəcəklər. 'Elə isə siz heç düşünüb daşınmazsınızmı?' da. 'Yeddi göyün Rəbbi və O uca ərşin Rəbbi kimdir?' də. 'Allahdır' deyəcəklər. 'Elə isə (ONA qarşı gəlməkdən) çəkinməzsinizmi?' də. "Əgər bilirsinizsə (söyləyin), hər şeyin mülkiyyət və rəhbərliyi əlində olan, hər şeyi qoruyub gözləyən, lakin özü qorunmayan (buna möhtac olmayan) kimdir?" deyə soruş. '(Hər-şeyin rəhbərliyi) Allahındır' deyəcəklər. Də ki: "Elə isə necə olub da aldanırsınız?" (Mu'minun: 23/84-89)
    Elə isə hər şeyi yaradanın və hər şeyin Rəbbinin Allah (c. c.) olduğunu təsdiq edən hər kəs, Allaha (c. c.) qulluq edir demək deyil. Çünki onlar bunu qəbul etməklə birlikdə Allahdan (c. c.) başqasına qulluq edir, tağutlara itaət edirlər, Allah (c.c.)dan başqasının yoluna dəvət edirlər. ONdan başqasından qorxur və ümid edirlər, ONdan başqa vəlilər əldə edir, ONun razılığı xaricində insanlara düşmənlik göstərirlər, rəsullarına itaət etmir, Allahın (c. c.) əmr etdikləri ilə əmr etmir və insanları Allahın (c. c.) qadağanlarından çəkindirmirlər.
    Müşriklər, hər şeyi yaradanın Allah (c. c.) olduğunu təsdiq etmələrinə baxmayaraq ortaq qaçdıqları şeylərin özləri üçün şəfaətçi olacağını qəbul etmələri səbəbiylə Allaha (c. c.) ortaq qaçmış və müşrik sifətini layiq olmuş olarlar.
    Allah (c. c.) belə buyurur:
    "Yoxsa onlar Allahdan başqasını şəfaətçimi əldə etdilər? Də ki: 'Onlar heç bir şeyə güc çatdıra bilməz və ağıl çatdıra bilməzlərsə dəmi (şəfaətçi əldə edəcəksiniz)?' Də ki: "Bütün şəfaət Allahındır. Göylərin və yerin hökmranlığı ONundur..." (Zumər: 39/43-44).
    "Onlar Allahı buraxıb özlərinə heç bir fayda və zərər verə bilməyəcək şeylərə tapınırlar və 'Bunlar, Allah qatında bizim şəfaətçilərimizdir' deyirlər. Də ki: 'Siz göylərdə və yerdə bilmədiyi bir şeyimi Allaha xəbər verirsiniz? haşa! O, onların ortaq qaçdıqları şeylərdən uzaq və ucadır." (Yunus: 10/8).
    "And olsun ki ilk dəfə yaratdığımız kimi tək-tək bizə gələcəksiniz və dünyada sizə verdiyimiz şeyləri arxanızda buraxacaqsınız. Ortaqlarımız sandığınız şəfaətçilərimizi də yanınızda görə bilməyəcəksiniz. And olsun ki axtarılıq açılmış və ilah sandığınız şeylər sizdən itib getmişdir." (En'an: 6/94)
    "İnsanlardan bəziləri Allahdan başqasını ilah əldə edərlər də onları Allahı sevər kimi sevərlər..." (Bəqərə: 2/165)
    Bunun üçündür ki, bunların arxasından gedənlərin kimisi günəşə, kimisi aya, kimiləri də ulduzlara səcdə edərək müşriklərin etdiyi kimi edirlər. İslama bağlı olduqlarını söylədikləri halda, sehr, cadugərlik, falçılıq, ulduzpərəstlik, kahinlik, şeytanların ardından getmək, müəyyən şeyləri (tilsim) taxmaq, buxur etmək kimi davranışlarda var, sonra da bu etdiklərinin şirk olmadığını söyləyirlər (Bunlar irəlidə geniş bir şəkildə açıqlanacaq.).
    Bu kəslər yalnız, ortaq qaçdıqlarının öz işlərini təşkil etdiyinə onları idarə etdiyinə inanmaları halında şiryə girəcəklərini, bunları vasitə etmənin isə şirk olmadığını zənn edirlər.
    ..............Allah en yaxşı bilendir
    Bölmə: İSLAM MƏQALƏLƏRİ | Əlavə etdi: abdrahim | Baxılıb: 1395 | Tarix: 07.12.2019
    Forumda müzakirə et | Səhifə başlığına qalx
    Ümumi şərhlər: 2
    21.05.2009
    2. əxi (Umar)
    İbn Teymiyyə və İbn Qeyyimin bu sözlərinin mənbəsini də yazardın.


    11.05.2009
    1. könül (medine)
    MASALLAH GÖZÄL YAZIDIR ALLAH RAZI OLSUN smile

    Yalnız qeydiyyatdan keçmiş istifadəçilər şərh əlavə edə bilər.
    [ Qeydiyyat | Giriş ]
    Mini-Panel
    Xoş gəldiniz, Qonaq
    Loqin:
    Şifrə:
    Quranda axtar


     
    ayə(lər)        nə axtarırsınız?

    Saytda Axtar
    Hicri təqvim
    Hicri Təqvim
    Namaz vaxtı
    Календарь новостей
    «  Aprel 2009  »
    BeÇaÇCaCŞB
      12345
    6789101112
    13141516171819
    20212223242526
    27282930
    Dost saytlar
    Əsmaül Hüsna
    Statistika



    Saytda: 1
    Qonaqlar: 1
    İstifadəçilər: 0

    Adminstrator | İdarəçi
    Etibarlı | İstifadəçi
    İstifadəçilərimiz
    Ümumi: 6316, Bu gün: 0, Dünən: 0, Bu həftə: 0, Bu ay: 0

    Yeni istifadəçilər
  • JafidRor (JafidRor)
  • WilsonCig (WilsonCig)
  • teym (muslim)
  • DenriOr (DenriOr)
  • audioNoobSl (audioNoobSl)

  • Bu gün saytda olanlar
    Bizim banner
    banner


    Səhifə başlığına qalx
    Əhli Sünnə vəl Camaat © 2019 Bütün hüquqlar qorunur. Saytda yerləşdirilən bütün materiallar yalnız və yalnız Müsəlmanlara xidmət xarakteri daşıyır. Sayt adminstrasiyası istifadə edilən materiallara görə məsuliyyət daşımırlar. Saytdakı materiallar yalnız mənbə göstərilmək şərtiylə istifadə edilə bilər. Əks halda müəllif hüquqlarının pozulması kimi dəyərləndirilir. . Saytın ekran ölçüləri Mozilla Firefox brauzerinə uyğundur. Site admin: Selef | E-mail: jeka_zdes@rambler.ru